Dutch subtitles for clip: File:What happens when you are allergic.webm
Jump to navigation
Jump to search
1 00:00:00,031 --> 00:00:03,609 Het minste spoor van pinda kan dodelijk zijn. 2 00:00:03,797 --> 00:00:06,508 Maar je smartphone kan jou misschien redden. 3 00:00:06,533 --> 00:00:09,229 Wat gebeurt er als je allergisch bent? 4 00:00:14,875 --> 00:00:17,484 Dit is de Universiteit van Nederland 5 00:00:17,961 --> 00:00:20,561 Ben jij allergisch voor bepaald voedsel? 6 00:00:20,715 --> 00:00:23,887 Wereldwijd hebben veel mensen allergieën. 7 00:00:23,971 --> 00:00:27,158 Soms kan een allergie levensbedreigend zijn. 8 00:00:27,560 --> 00:00:31,500 Iemand met een allergie moet dus noodgedwongen een beperkt dieet volgen... 9 00:00:31,526 --> 00:00:33,755 om contact met allergenen te vermijden. 10 00:00:34,249 --> 00:00:37,818 Om er zeker van te zijn dat voedsel echt allergenenvrij is... 11 00:00:37,843 --> 00:00:42,363 moeten consumenten voedselmonsters naar het lab sturen voor onderzoek. 12 00:00:42,576 --> 00:00:44,306 Hoe gaaf zou het zijn... 13 00:00:44,331 --> 00:00:48,637 als consumenten zelf hun voedsel makkelijk en snel konden testen? 14 00:00:48,957 --> 00:00:51,371 Voordat we het gaan hebben over voedselanalyses... 15 00:00:51,396 --> 00:00:55,949 zal ik het verschil uitleggen tussen allergieën en allergenen. 16 00:00:56,597 --> 00:00:59,854 Een allergie is wat er gebeurt als iemand gevoelig is... 17 00:00:59,879 --> 00:01:02,275 voor een bepaalde stof of voeding. 18 00:01:02,301 --> 00:01:05,012 Mensen kunnen voor allerlei dingen allergisch zijn. 19 00:01:05,037 --> 00:01:06,955 Stof, stuifmeel... 20 00:01:06,986 --> 00:01:09,503 huidschilfers van dieren, insectenbeten. 21 00:01:09,849 --> 00:01:14,000 Mensen reageren echter vaak het heftigst op voedsel. 22 00:01:14,376 --> 00:01:18,329 De stof waar iemand allergisch voor is, noemen we het allergeen. 23 00:01:18,740 --> 00:01:24,357 Allergenen kunnen een abnormale immuunreactie veroorzaken... 24 00:01:24,382 --> 00:01:26,865 in het lichaam van iemand die daar gevoelig voor is. 25 00:01:27,203 --> 00:01:29,866 Deze gevoeligheid is de allergie. 26 00:01:31,005 --> 00:01:33,189 Ons immuunsysteem beschermt ons... 27 00:01:33,213 --> 00:01:36,190 tegen de aanwezigheid van vreemde objecten in het bloed. 28 00:01:36,215 --> 00:01:38,151 Het produceert antilichamen. 29 00:01:38,176 --> 00:01:43,205 Dit zijn Y-vormige eiwitten die schadelijke stoffen kunnen detecteren en tegengaan. 30 00:01:43,654 --> 00:01:46,755 Je immuunsysteem onthoudt deze stoffen... 31 00:01:46,780 --> 00:01:50,204 zodat het er in de toekomst sneller op kan reageren. 32 00:01:51,204 --> 00:01:53,104 Bij mensen met een allergie... 33 00:01:53,129 --> 00:01:55,782 ziet het immuunsysteem het allergeen als een bedreiging. 34 00:01:55,807 --> 00:01:57,118 Het valt het allergeen aan. 35 00:01:58,084 --> 00:02:02,591 Er zijn veel factoren die bijdragen aan de ontwikkeling van een allergie. 36 00:02:02,759 --> 00:02:06,111 Momenteel zijn er geen behandelingen voor voedselallergieën. 37 00:02:06,136 --> 00:02:10,274 Allergische personen moeten zich houden aan strikte diëten... 38 00:02:10,298 --> 00:02:12,200 om contact met allergenen te voorkomen. 39 00:02:13,518 --> 00:02:17,362 Meer dan 250 miljoen mensen hebben last van allergieën... 40 00:02:17,387 --> 00:02:20,022 waarvan 17 miljoen mensen in Europa alleen. 41 00:02:20,803 --> 00:02:25,491 Ik ga het vandaag specifiek hebben over voedselallergenen. 42 00:02:25,883 --> 00:02:30,610 Een allergeen is een eiwit dat in voedsel aanwezig kan zijn. 43 00:02:30,635 --> 00:02:32,968 Dit is waar mensen allergisch voor kunnen zijn. 44 00:02:33,370 --> 00:02:36,659 Voedsel kan verschillende allergene eiwitten bevatten. 45 00:02:36,684 --> 00:02:40,391 Pinda's bijvoorbeeld bevatten twaalf allergene eiwitten. 46 00:02:41,084 --> 00:02:43,900 Bovendien kunnen deze eiwitten qua structuur lijken... 47 00:02:43,924 --> 00:02:47,014 op andere niet-gerelateerde allergene eiwitten. 48 00:02:47,039 --> 00:02:49,447 Zoals die in hazelnoten. 49 00:02:50,110 --> 00:02:53,477 Dit kan leiden tot kruisreactiviteit. 50 00:02:53,502 --> 00:02:57,130 Daarom kunnen mensen allergisch zijn voor meerdere voedingsmiddelen. 51 00:02:58,008 --> 00:03:04,696 De reacties kunnen variëren van mild tot mogelijk levensbedreigend. 52 00:03:05,176 --> 00:03:07,917 Iemand kan een tintelend gevoel in de mond krijgen... 53 00:03:07,943 --> 00:03:11,150 huiduitslag krijgen of misselijk worden. 54 00:03:11,389 --> 00:03:15,811 De meest ernstige reacties worden anafylaxie genoemd. 55 00:03:15,836 --> 00:03:18,102 Het lichaam raakt dan in shock... 56 00:03:18,127 --> 00:03:20,324 de bloeddruk daalt snel... 57 00:03:20,349 --> 00:03:22,493 en ademhalen wordt moeilijk. 58 00:03:23,691 --> 00:03:29,152 Pinda is een voedselallergeen dat sterk wordt geassocieerd met anafylaxie. 59 00:03:30,295 --> 00:03:35,138 Deze reacties kunnen vrijwel direct na consumptie optreden. 60 00:03:35,744 --> 00:03:39,080 Zoals ik al zei kunnen allergieën niet genezen worden. 61 00:03:39,105 --> 00:03:43,200 Mensen met een allergie moeten zich dus aan strikte diëten houden... 62 00:03:43,225 --> 00:03:45,159 om er niet mee in aanraking te komen. 63 00:03:45,841 --> 00:03:50,343 Dit kan lastig zijn, omdat men voor bijna alle soorten voedsel allergisch kan zijn. 64 00:03:50,368 --> 00:03:53,430 Hoewel negentig procent van de allergieën wereldwijd... 65 00:03:53,456 --> 00:03:56,057 veroorzaakt wordt door de veertien allergenen op het scherm. 66 00:03:57,903 --> 00:04:02,087 Mensen kunnen allergisch zijn voor meerdere allergenen. 67 00:04:02,264 --> 00:04:07,175 Een veelvoorkomende co-allergie is tussen pinda en noten zoals hazelnoot. 68 00:04:07,597 --> 00:04:11,714 Pinda's en hazelnoten zijn compleet verschillende allergenen. 69 00:04:11,739 --> 00:04:14,129 Toch komt hun eiwitstructuur zodanig overeen... 70 00:04:14,154 --> 00:04:16,738 dat sommige mensen allergisch zijn voor beide. 71 00:04:17,134 --> 00:04:19,196 Dit kan behoorlijk gevaarlijk zijn. 72 00:04:19,911 --> 00:04:23,126 Er is wet- en regelgeving... 73 00:04:23,152 --> 00:04:25,748 om de aanwezigheid van deze allergenen te controleren. 74 00:04:25,956 --> 00:04:29,141 In de EU geldt een zerotoleranceaanpak. 75 00:04:29,346 --> 00:04:33,073 Voor alle voedingsmiddelen die allergenen bevatten... 76 00:04:33,098 --> 00:04:36,361 moet dit expliciet vermeld staan op de verpakking of op het menu. 77 00:04:36,832 --> 00:04:41,763 Toch komen allergenen onbedoeld nog terecht in de voedselketen. 78 00:04:42,412 --> 00:04:46,924 Deze niet vermelde allergenen vormen het grootste risico voor de consument. 79 00:04:48,558 --> 00:04:51,959 Allergenen kunnen in ons voedsel terechtkomen door kruiscontact... 80 00:04:51,984 --> 00:04:55,025 als voedingsmiddelen zonder en met allergenen... 81 00:04:55,049 --> 00:05:00,678 gemaakt of bereid worden op dezelfde locatie. 82 00:05:01,501 --> 00:05:04,784 Ook kleine hoeveelheden allergenen door kruiscontact... 83 00:05:04,810 --> 00:05:07,340 kunnen leiden tot allergische reacties. 84 00:05:07,365 --> 00:05:11,438 Het zou dus heel nuttig zijn als consumenten... 85 00:05:11,463 --> 00:05:14,844 op een makkelijke, betaalbare en betrouwbare manier... 86 00:05:14,868 --> 00:05:17,408 zelf voedsel op allergenen konden screenen. 87 00:05:18,228 --> 00:05:20,026 We gaan het lab in... 88 00:05:20,051 --> 00:05:24,799 om te zien hoe we een allergeentest kunnen maken voor gebruik thuis. 89 00:05:26,450 --> 00:05:29,466 Ik gebruik antilichamen om allergenen op te sporen. 90 00:05:29,491 --> 00:05:34,174 Antilichamen waren de eiwitten die ons immuunsysteem geproduceerd heeft... 91 00:05:34,199 --> 00:05:37,401 om de aanwezigheid van vreemde stoffen in het bloed tegen te gaan. 92 00:05:37,843 --> 00:05:40,624 Mijn test gebruikt antilichamen die geselecteerd zijn... 93 00:05:40,648 --> 00:05:44,960 omdat ze zeer specifiek zijn voor pinda- of hazelnooteiwitten. 94 00:05:45,692 --> 00:05:49,083 De belangrijkste test die ik gebruik is de laterale stromingstest. 95 00:05:49,341 --> 00:05:54,295 Misschien herken je het van een zwangerschapstest of een covid-zelftest. 96 00:05:54,666 --> 00:05:56,823 Deze testen hebben twee lijnen. 97 00:05:56,848 --> 00:05:59,768 De bovenste lijn is de controlelijn. 98 00:05:59,793 --> 00:06:03,782 Een lijn van antilichamen die samen elk willekeurig antilichaam kunnen vormen. 99 00:06:03,807 --> 00:06:07,099 Dit zou altijd aanwezig moeten zijn als je een test doet. 100 00:06:07,124 --> 00:06:10,179 Het geeft aan dat de test correct werkt. 101 00:06:11,398 --> 00:06:14,097 De andere lijn is de testlijn. 102 00:06:14,906 --> 00:06:19,109 Een lijn van antilichamen die specifiek reageren op ons doelantigeen. 103 00:06:19,219 --> 00:06:22,501 In dit geval het hazelnoot- of pinda-allergeen. 104 00:06:23,757 --> 00:06:26,491 Wanneer er een allergeen in ons voedsel aanwezig is... 105 00:06:26,516 --> 00:06:30,188 verbindt het zich aan het specifieke antilichaam op de testlijn. 106 00:06:31,079 --> 00:06:33,815 Een secundair antilichaam... 107 00:06:33,840 --> 00:06:37,181 gelabeld met een zwart koolstof nanodeeltje... 108 00:06:37,206 --> 00:06:39,213 verbindt zich daar weer aan. 109 00:06:39,238 --> 00:06:42,942 Hij klemt daarmee het allergeen tussen de twee antilichamen. 110 00:06:42,967 --> 00:06:45,239 Daardoor wordt een zwart signaal gegenereerd. 111 00:06:46,020 --> 00:06:48,911 Naarmate meer allergeen vastgelegd wordt... 112 00:06:48,936 --> 00:06:53,171 worden er meer koolstof nanodeeltjes antilichamen gecombineerd. 113 00:06:53,197 --> 00:06:58,336 Dit leidt tot een toenemende intensiteit van het signaal op de testlijn... 114 00:06:58,361 --> 00:07:00,923 met toenemende allergeenconcentratie. 115 00:07:01,849 --> 00:07:05,794 De test geeft dus niet alleen aan of een allergeen aanwezig is... 116 00:07:05,819 --> 00:07:09,528 maar ook hoeveel allergeen aanwezig is. 117 00:07:10,616 --> 00:07:14,140 Laterale stromingstests hebben meestal twee lijnen... 118 00:07:14,166 --> 00:07:15,633 maar het kunnen er ook meer zijn. 119 00:07:16,106 --> 00:07:18,075 Ik heb een testlijn voor pinda... 120 00:07:18,100 --> 00:07:21,163 en nog een extra testlijn voor hazelnoot. 121 00:07:22,378 --> 00:07:25,240 Herinner je je de veelvoorkomende co-allergie tussen deze twee? 122 00:07:26,393 --> 00:07:28,090 Misschien vraag je je af... 123 00:07:28,316 --> 00:07:32,911 zwangerschapstesten en covid-testen werken met vloeistof. 124 00:07:32,963 --> 00:07:35,393 Hoe testen we dan vast voedsel? 125 00:07:35,425 --> 00:07:38,777 Vooral als we geen geavanceerde apparatuur voorhanden hebben. 126 00:07:39,875 --> 00:07:41,750 Laten we eens kijken hoe dit werkt. 127 00:07:42,144 --> 00:07:46,456 We hebben dit koekje, waar mogelijk een dodelijk allergeen in zit. 128 00:07:46,937 --> 00:07:49,194 We breken een stukje af... 129 00:07:49,219 --> 00:07:51,626 en doen het in deze spuit. 130 00:07:52,516 --> 00:07:56,046 Met behulp van de plunjer brokkelen we het koekje... 131 00:07:56,071 --> 00:08:00,270 tussen de plunjer en de 3D-zeef aan de basis van de spuit. 132 00:08:00,817 --> 00:08:03,543 Hierdoor wordt het koekje tot een poeder vermalen. 133 00:08:04,260 --> 00:08:07,533 Vervolgens zuigen we wat extractiebuffer op. 134 00:08:07,558 --> 00:08:10,834 Dan laten we het mengsel een minuut intrekken. 135 00:08:11,953 --> 00:08:15,445 Na een minuut verbinden we de spuit... 136 00:08:15,470 --> 00:08:18,600 met dit 3D-geprinte 'lab-on-a-chip' apparaat. 137 00:08:19,507 --> 00:08:21,601 Daar injecteren we het monster... 138 00:08:22,412 --> 00:08:25,998 zodat het door het apparaat loopt, naar de testbron. 139 00:08:26,033 --> 00:08:30,862 Vervolgens steken we het apparaat aan de zijkant in de smartphonehouder. 140 00:08:32,067 --> 00:08:36,097 We steken de laterale stromingsstrips in de achterkant van de houder... 141 00:08:36,123 --> 00:08:38,569 op één lijn met het apparaat. 142 00:08:38,594 --> 00:08:43,290 De ontwikkeling van de testlijnen kunnen we aflezen met het blote oog. 143 00:08:44,159 --> 00:08:45,933 Is de controlelijn zichtbaar? 144 00:08:45,958 --> 00:08:48,264 Dan weten we dat de test werkt. 145 00:08:48,470 --> 00:08:50,289 Is een van de testlijnen zichtbaar? 146 00:08:50,350 --> 00:08:52,311 Dan is er een allergeen aanwezig. 147 00:08:52,336 --> 00:08:55,327 Een kwestie van controleren of een testlijn verschijnt... 148 00:08:55,352 --> 00:08:57,821 die laat zien of er een allergeen aanwezig is. 149 00:08:58,224 --> 00:09:01,839 Maar als wetenschappers willen we nog meer weten. 150 00:09:02,111 --> 00:09:03,299 Waarom? 151 00:09:03,704 --> 00:09:07,313 We willen zeker weten dat de test betrouwbaar is voor consumenten... 152 00:09:07,338 --> 00:09:09,901 en geen vals negatieve resultaten geeft. 153 00:09:10,416 --> 00:09:14,714 Misschien heb je gehoord over vals negatieven bij de coronazelftesten. 154 00:09:14,771 --> 00:09:17,755 Dit is als er maar één lijn verschijnt op de test. 155 00:09:17,780 --> 00:09:19,964 Dit geeft dus een negatieve uitslag aan... 156 00:09:19,990 --> 00:09:22,970 terwijl die persoon eigenlijk wel positief is op covid. 157 00:09:23,766 --> 00:09:27,218 We kunnen een smartphone gebruiken om extra informatie uit te lezen... 158 00:09:27,244 --> 00:09:29,679 en te controleren op deze valse negatieven. 159 00:09:30,288 --> 00:09:33,554 Waarom een smartphone, en geen fancy lab-apparatuur? 160 00:09:34,572 --> 00:09:37,486 De meeste mensen hebben al toegang tot een smartphone. 161 00:09:37,511 --> 00:09:41,904 Vergeleken met laboratorium- apparatuur zijn ze vrij goedkoop. 162 00:09:42,783 --> 00:09:47,322 Het zijn in feite minicomputers met ingebouwde functies en sensors... 163 00:09:47,347 --> 00:09:51,307 die we in het lab gebruiken om data te verzamelen en te analyseren. 164 00:09:52,021 --> 00:09:54,560 Omdat ze een flitsfunctie en een camera hebben... 165 00:09:54,603 --> 00:09:57,820 kun je ze gebruiken om video of foto's te maken... 166 00:09:57,846 --> 00:10:00,719 van een test die je hebt afgenomen of die nog loopt. 167 00:10:00,744 --> 00:10:03,851 Deze resultaten kun je dan versturen via wifi... 168 00:10:03,876 --> 00:10:06,946 naar de relevante zorgverleners zoals het ziekenhuis. 169 00:10:07,492 --> 00:10:09,546 En er is zelfs een gps-systeem. 170 00:10:09,572 --> 00:10:14,481 We hebben dus gegevens over de tijd en plaats waar de test uitgevoerd werd. 171 00:10:16,233 --> 00:10:19,420 We kunnen de intensiteit van de testlijnen analyseren... 172 00:10:19,445 --> 00:10:22,859 en zo de concentratie van allergenen in het voedsel meten. 173 00:10:23,203 --> 00:10:25,656 We kunnen ook video-opnames gebruiken... 174 00:10:25,682 --> 00:10:28,065 om te zien of de test correct ontwikkeld is. 175 00:10:28,826 --> 00:10:32,314 We kunnen monitoren hoelang het duurt voordat er een signaal verschijnt. 176 00:10:32,896 --> 00:10:35,810 Verschijnt de testlijn eerst, voordat de controlelijn verschijnt? 177 00:10:36,472 --> 00:10:40,403 Dit kan duiden op een zeer hoge concentratie allergenen. 178 00:10:41,138 --> 00:10:43,937 Duurt het langer dan tien minuten voordat er een lijn verschijnt? 179 00:10:44,447 --> 00:10:47,401 Dan kan dit duiden op een vals negatieve uitslag. 180 00:10:47,426 --> 00:10:50,509 Het kan heel gevaarlijk zijn als dit verkeerd geïnterpreteerd wordt. 181 00:10:51,148 --> 00:10:55,273 Bij dodelijke allergenen kunnen vals negatieven een enorme impact hebben... 182 00:10:55,298 --> 00:11:00,360 op een allergisch persoon die denkt dat wat hij eet vrij van allergenen is... 183 00:11:00,385 --> 00:11:03,710 terwijl het in werkelijkheid hoge concentraties allergenen bevat. 184 00:11:04,078 --> 00:11:07,613 Gelukkig kunnen we met de smartphonevideomethode... 185 00:11:07,638 --> 00:11:12,466 deze vals negatieve resultaten monitoren en vermijden. 186 00:11:15,190 --> 00:11:17,116 Wat is dus een allergie... 187 00:11:17,141 --> 00:11:22,117 en hoe kun je als consument jouw voedsel controleren met een smartphone? 188 00:11:22,411 --> 00:11:25,622 We zagen dat een allergie inhoudt dat je gevoelig bent... 189 00:11:25,648 --> 00:11:28,618 voor iets dat normaal gesproken niet bedreigend is. 190 00:11:28,939 --> 00:11:31,228 Datgene waar je allergisch voor bent, is het allergeen. 191 00:11:31,253 --> 00:11:34,519 In het geval van voedsel is dat meestal een eiwit. 192 00:11:35,281 --> 00:11:39,097 Met op antilichaam gebaseerde papieren testen zoals laterale stroming... 193 00:11:39,122 --> 00:11:42,468 kunnen we de aanwezigheid van deze allergene eiwitten in voedsel detecteren. 194 00:11:42,493 --> 00:11:45,197 Ook al hebben we geen remedie voor allergieën... 195 00:11:45,222 --> 00:11:49,185 kunnen we zo toch helpen om allergenen te vermijden. 196 00:11:49,535 --> 00:11:51,308 Bedankt voor het luisteren. 197 00:11:53,502 --> 00:11:56,613 Meer video's? Abonneer je op ons kanaal.