File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Metalen staf met voorstelling van een mensenhoofd aan elk uiteinde TMnr 3323-5.jpg

From Wikimedia Commons, the free media repository
Jump to navigation Jump to search

Captions

Captions

Add a one-line explanation of what this file represents

Summary

[edit]
Nederlands: StafNederlands: Metalen staf met voorstelling van een mensenhoofd aan elk uiteindeLocal name: Edan
Title
Nederlands: Staf
Nederlands: Metalen staf met voorstelling van een mensenhoofd aan elk uiteinde

Local name: Edan
Description
Nederlands: Edan-staven worden gebruikt bij de Ogboni-cultus. Twee van dergelijke figuren worden dan aan een ketting gedragen en dienen als embleem voor lidmaatschap van het genootschap. De hoofden hier zijn echter veel naturalistischer dan normaal het geval is bij edan-figuren.

De geheime Ogboni-genootschappen van vrijwel alle steden en koninkrijken van zuid-west Nigeria ontwikkelden een eigen bronscultuur die gedateerd kan worden tot de 16e eeuw en gebruikt werd voor rituele en magische doeleinden.

De Yoruba leven in verschillende steden in Zuidwest-Nigeria. Elke stad kent zijn koning met hofhouding. Zijn paleis is tevens het stadscentrum. De koning zelf heeft een goddelijke status, maar is geen alleenheerser. Hij wordt gecontroleerd door een niet-adellijke groep van ambtenaren met aan het hoofd de Basorun, die jaarlijks bepaalt of de koning verder mag regeren of zelfmoord moet plegen. Dit bepaalt hij d.m.v. het Ifa-orakel.

De grote macht van de Basorun wordt beperkt door het Ogboni-genootschap, het machtigste regeerorgaan. Zijn leden opereren in het geheim en hebben een gemeenschappelijke leer die hen tot eenheid dwingt.

Kenmerken van het genootschap zijn de verering van vruchtbaarheid, van de vruchtbare aarde, en de verering van de aarde als verblijfplek van de doden en voorouders. Behalve over een geheime leer en geheime besprekingen beschikt het Ogboni-genootschap over magische, zeer machtige bronzen, rituele voorwerpen waarvan het belangrijkste de goddelijke edan is. De edan is de goddelijke expressie van het Ogboni-geheim, van het regeren en bidden van het genootschap.

Twee beeldjes vormen samen de zogenaamde Edan, bronzen figuren die aan de top verbonden zijn met een ketting. Zij worden gewoonlijk gemaakt wanneer een nieuw lid wordt geïnitieerd. De edan representeert dan de geïnitieerde en zijn gelofte van geheimhouding betreffende alle zaken van de gemeenschap.

De Edan-beelden zijn eigendom van de leden van het geheime Ogboni-genootschap. Dit genootschap eert Moeder Aarde (Onile) als de bron van al het leven en de beoordelaar van alle menselijke daden. Het Ogboni-genootschap heeft geestelijk, politieke en rechterlijke machten, zij berecht zowel koningen als burgers, en voert, met de assistentie van de Oro-gemeenschap de straffen uit aan degene die schuldig bevonden wordt aan overtredingen tegenover Onile.

Roache (1970-71: 51) onderscheidt vijf functies van de Edan:

1. juridische functies

2. voorspellingen

3. genezingen

4. bescherming

5. het overbrengen van boodschappen

Bovendien is de Edan (in tegenstelling tot andere Yoruba goden) geen voorstelling van een god uit een andere wereld, het is de god.

Het Ogboni-genootschap bestaat nog steeds maar heeft veel van zijn oorspronkelijke macht verloren.

De Yoruba is het meest urbane Afrikaanse volk. Al vanaf de 11e eeuw was hun eerste stad, Ile-Ife, het centrum van een invloedrijke stadstaat, en gauw volgden andere stadstaten met bruisende centra. Deze ontwikkeling heeft zich tot de dag van vandaag voortgezet. De Yoruba cultuur heeft nauwe raakvlakken met die van de Fon in zuidelijk Benin en Togo. Hun politieke systemen en religieuze werelden zijn vrijwel identiek, en ook de kunsten van beide groepen tonen wederzijdse beïnvloeding.

Veel van de objecten worden gebruikt in de religie en voor het onderschrijven van de leiderschapssystemen van het koninklijke hof en van de ouderengenootschappen, de Ogboni. Deze genootschappen, met zowel mannelijke als vrouwelijke leden, regeren samen met de koning. Ogboni moet machtsmisbruik door de koning voorkomen, fungeren als rechtbank en spelen een hoofdrol bij het kiezen, inaugureren maar ook begraven van koningen.
Date before 1963
date QS:P571,+1963-00-00T00:00:00Z/7,P1326,+1963-00-00T00:00:00Z/9
Dimensions circa 57 x 1,8cm (22 7/16 x 11/16in.)
Accession number
3323-5
Notes
Nederlands:
Culturele Herkomst: Yoruba cluster, Yoruba regio
Functionele categorie: cult and sacred objects, cultus- en andere heilige objecten, initiatie, initiation, status-, rang- en waardigheidstekenen, identificatiemiddelen, status, rank and other insignia
Geografische Herkomst: Nigeria
Materiaal - hoofd: koperlegering
Materiaal - overig: ijzer
Techniek: A cire perdue
Source/Photographer Collectie Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen

Licensing

[edit]
w:en:Creative Commons
attribution share alike
This file is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.
You are free:
  • to share – to copy, distribute and transmit the work
  • to remix – to adapt the work
Under the following conditions:
  • attribution – You must give appropriate credit, provide a link to the license, and indicate if changes were made. You may do so in any reasonable manner, but not in any way that suggests the licensor endorses you or your use.
  • share alike – If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same or compatible license as the original.
This file by Tropenmuseum was uploaded as part of the Share Your Knowledge project developed within WikiAfrica. WikiAfrica

File history

Click on a date/time to view the file as it appeared at that time.

Date/TimeThumbnailDimensionsUserComment
current13:13, 21 July 2012Thumbnail for version as of 13:13, 21 July 2012700 × 465 (107 KB)M.casanova (talk | contribs)

Metadata